Służebność drogi koniecznej, czyli co zrobić kiedy nieruchomość nie ma dostępu do drogi publicznej

Służebność drogi koniecznej jest to rodzaj prawa rzeczowego ograniczonego. Jest to  z reguły wydzielony pas gruntu, mający na celu zwiększenie użyteczności jednej nieruchomości kosztem drugiej nieruchomości. Ustanawia się ją kiedy nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich. Droga konieczna powinna umożliwić dostęp do drogi publicznej lub ulic leżących w ciągu tej drogi, a więc drogi krajowej, wojewódzkiej, powiatowej, gminnej, a także drogi wewnętrznej.

Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno nastąpić z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Zatem powinno się wyznaczyć taki przebieg drogi, żeby zbytnio nie przeszkadzał on właścicielowi nieruchomości po której droga ma przebiegać i żeby dojazd do nieruchomości władnącej był odpowiedni i niezbyt uciążliwy dla właściciela na rzecz którego ma nastąpić ustanowienie służebności.

Służebność drogi koniecznej ustanawiana jest na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości. Znaczy to, że po zmianie właściciela – czy to nieruchomości władnącej czy obciążonej – nie ma konieczności ponownego ustanawiania służebności. Jest ona przypisana do działki (gruntu), a nie do konkretnej osoby.

Służebność ustanawia się za wynagrodzeniem – jeżeli sprawę rozstrzygamy przed Sądem. Wynagrodzenie to zależne jest od umowy pomiędzy stronami, bo najczęściej sąsiedzi potrafią porozumieć się co do kwestii przebiegu służebności drogi koniecznej, lub jeżeli nie ma takiej zgody – to w trakcie postępowania sądowego wynagrodzenie za służebność ustanawia powołany do tego celu biegły sądowy. Jeżeli natomiast służebność ustanawiamy umownie, wynagrodzenie nie jest obowiązkowe.

Złożenie wniosku do Sądu o ustanowienie służebności drogi koniecznej to koszt 200 zł.

Służebność drogi koniecznej można ustanowić bądź u notariusza, jeżeli strony są zgodne co do jej przebiegu i wynagrodzenia, bądź też można ją ustanowić przez Sąd. Sądem właściwym będzie Sąd miejsca położenia nieruchomości.

Służebność drogi koniecznej wygasa w skutek jej niewykonywania przez 10 lat (art. 293 k.c.).

Inne przypadki zniesienia służebności:

– na żądanie właściciela nieruchomości obciążonej – za wynagrodzeniem, jeśli służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa w skutek zmiany stosunków, a nie jest konieczna do prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej. Zmiana stosunków musi mieć charakter obiektywny i to ona właśnie ma spowodować szczególną uciążliwość służebności (art. 294 k.c.)

– bez wynagrodzenia, jeśli służebność utraciła dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie.

Jak wskazano powyżej, to że nieruchomość nie ma dostępu do drogi, nie czyni jej bezwartościową, jednakże jej dostosowanie wymaga pewnych działań, w postaci ustanowienia służebności drogi koniecznej.

 

adw. Justyna Graca

sluzebnosc-drogi-koniecznej-kancelaria-adwokacka-gg-oswiecim-adwokat-oswiecim-radca-prawny-oswiecim-prawnik-oswiecim-adwokat-rafal-guzik-adwokat-justyna-graca
fot. pixabay.com