Skarga nadzwyczajna jako szansa dla przegranych spraw

Skarga nadzwyczajna została wprowadzona ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2018 r., poz. 5 z późn. zm.). Jest to zupełnie nowy środek kontroli prawomocnych orzeczeń sądowych, a możliwość jego wnoszenia istnieje od 3 kwietnia 2018 r. Zadaniem skargi nadzwyczajnej jest „korygowanie prawomocnych orzeczeń sądowych”.

Pokrótce, ma ona za zadanie ponowną analizę danej sprawy, kiedy to nie ma już innej drogi sądowej, mogącej powodować zmianę orzeczenia sądu. Jednocześnie jednak ustawodawca przyjął rozwiązania mające na celu nadanie skardze nadzwyczajnej charakteru wyjątkowego, albowiem w polskim porządku prawnym funkcjonuje zasada stabilności prawomocnych orzeczeń sądowych.

Skarga nadzwyczajna przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego lub sądu wojskowego kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia praworządności i sprawiedliwości społecznej i:

1) orzeczenie narusza zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji,

2) orzeczenie w sposób rażący narusza prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

3) zachodzi oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego

– a orzeczenie nie może być uchylone lub zmienione w trybie innych nadzwyczajnych środków zaskarżenia.

Skarga nadzwyczajna nie przysługuje zatem na orzeczenie sądu administracyjnego czy też na postanowienie prokuratora, nawet jeżeli orzeczenia te kończą postępowanie w sprawie.

Skargę nadzwyczajną może wnieść Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz, w zakresie swojej właściwości, Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Rzecznik Praw Dziecka, Rzecznik Praw Pacjenta, Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, Rzecznik Finansowy, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców i Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Należy zatem pamiętać, że nie możemy sami wnieść skargi do Sądu Najwyższego, tylko powinnyśmy napisać prośbę o skierowanie takiej przez ww. podmioty.

Skargę nadzwyczajną wnosi się w terminie 5 lat od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia, a jeżeli od orzeczenia została wniesiona kasacja albo skarga kasacyjna – w terminie roku od dnia ich rozpoznania. Niedopuszczalne jest uwzględnienie skargi nadzwyczajnej na niekorzyść oskarżonego wniesionej po upływie roku od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, a jeżeli od orzeczenia została wniesiona kasacja albo skarga kasacyjna – po upływie 6 miesięcy od dnia jej rozpoznania. Natomiast, co ważne – w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy skarga nadzwyczajna może być wniesiona od prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie w sprawach, które uprawomocniły się po dniu 17 października 1997 r.

Skargi nadzwyczajnej nie można oprzeć na zarzutach, które były przedmiotem rozpoznawania skargi kasacyjnej lub kasacji przyjętej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Nie jest ona dopuszczalna od wyroku ustalającego nieistnienie małżeństwa, orzekającego unieważnienie małżeństwa albo rozwód, jeżeli choćby jedna ze stron po uprawomocnieniu się takiego orzeczenia zawarła związek małżeński, oraz od postanowienia o przysposobieniu. Skarga nadzwyczajna nie jest dopuszczalna w sprawach o wykroczenia i wykroczenia skarbowe.

W przypadku uwzględnienia skargi nadzwyczajnej, Sąd Najwyższy uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i stosownie do wyników postępowania orzeka co do istoty sprawy albo przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu sądowi, w razie potrzeby uchylając także orzeczenie sądu pierwszej instancji, albo umarza postępowanie. Sąd Najwyższy oddala skargę nadzwyczajną, jeżeli stwierdzi brak podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

Na koniec pragniemy wskazać, że Kancelaria Adwokacka G&G w Oświęcimiu udziela pomocy w ramach nadania biegu skardze nadzwyczajnej i sporządzeniu stosownych pism.

adw. Justyna Graca

skarga-nadzwyczajna-kancelaria-adwokacka-gg-oswiecim-adwokat

fot. pixabay.com