Alimenty a 500+

Czytelniczka: Zamierzam wystąpić o alimenty na dziecko od jego ojca. Pobieram świadczenie z tytułu 500+, czy ma to jakiś wpływ na ustalenie wysokości alimentów?

Zgodnie z ustawą z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195), matka, ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka może wnioskować (co do zasady) o przyznanie świadczenia wychowawczego w wysokości 500,00 zł miesięcznie. Po wejściu w życie tego sztandarowego projektu partii rządzącej, wielu „alimenciarzy” zwietrzyło okazję, by po pierwsze – obniżyć alimenty, a po drugie – uniknąć odpowiedzialności karnej za niealimentację (art. 209 § 1 k.k. – Kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”). Czy rzeczywiście mieli oni rację? Okazuje się, że początkowo sądy faktycznie zajmowały niejednoznaczne stanowisko i zdarzało się, że alimenty były obniżane albo zasądzane w niższej od dochodzonej wysokości, właśnie z uwagi na to, że dziecko otrzymywało świadczenie wychowawcze z programu 500+. „Piękne” czasy jednak dla zobowiązanych do alimentacji jednak skończyły się i nic nie wskazuje na to, by wróciły.

Kres takiej interpretacji zadała niedawna nowelizacja Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.) z 10 czerwca 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1177). Zgodnie z art. 135 § 3 pkt 3 k.r.o. na zakres świadczeń alimentacyjnych nie wpływa świadczenie wychowawcze, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Sądy po ostatniej nowelizacji stoją już na jednolitym stanowisku. Tytułem przykładu można przytoczyć pogląd Sądu Rejonowego w Toruniu, który stwierdził w wyroku z 1 września 2016 r. (sygn. akt III RC 443/16), że „W świetle przepisu art. 135 § 3 pkt 3 k.r.o. świadczenie wychowawcze z programu 500+ nie ma wpływu na zakres świadczeń alimentacyjnych. Przy czym w ocenie Sądu przepis ten należy interpretować w ten sposób, że świadczenie wychowawcze 500+ dla dziecka na jego wychowanie i zaspokojenie jego potrzeb nie wpływa na zakres obowiązku alimentacyjnego żadnego z rodziców, ani ich możliwości zarobkowe i majątkowe, co oznacza, że fakt otrzymywania na dziecko 500,- zł z pomocy społecznej nie zwalnia żadnego z rodziców od swojej części uczestniczenia w kosztach utrzymania dziecka”. Dla naszych czytelników istotna jest informacja, że w podobny sposób interpretuje ten przepis właściwy dla naszego powiatu Sąd Rejonowy w Oświęcimiu (Sąd Rodzinny).

Jest wątpliwe, czy takie rozwiązanie jest prawidłowe z punktu widzenia zasad współżycia społecznego i czy nie stanowi nadużycia prawa. Wyobraźmy sobie sytuację, że jedno z rodziców (sprawujące pieczę) otrzymuje przykładowo 1500 zł na troje dzieci z programu 500+, oprócz tego otrzymuje jeszcze inne świadczenia jak zasiłek rodzinny lub celowy, a występuje dodatkowo o dość wysokie alimenty od drugiego z rodziców na dzieci i zgodnie z prawem je otrzymuje. Niestety, taką możliwość obrony zobowiązanego do alimentacji wykluczył ustawodawca w art. 1441 k.r.o., stanowiąc, iż co prawda Zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego”, jednakże „Nie dotyczy to obowiązku rodziców względem ich małoletniego dziecka”.

Cóż, jak mawiał żyjący w czasach rzymskich Ulpian Domicjusz, dura lex, sed lex.

adw. Rafał Guzik

pieniadze-kancelaria-adwokacka-gg-oswiecim

fot. Pixabay